Renk Seçiniz
Orjinal Renk
Bir Bakışta Nevşehir

Nevşehir İl Tarihi

Nevşehir’in en eski yerleşim yeri Gülşehir ilçesi, Civelek Mağarası olarak tespit edilmiştir. Bu civarda yapılan araştırmalarda tarihi M.Ö. 3000-2000 aralığına kadar giden eski Tunç Çağına ait eserler bulunmuştur.

Asurlular Dönemi (M.Ö. 2000-1750) yıllarında Asurlu tüccarlar Kayseri Kültepe’de Karum adı verilen büyük ticari merkezler kurmuşlardır. Kültepe'de kurulan bu ticari merkezlerin Asurlulara dayanması, bulunan yazılı tabletler sayesinde kesinleşmiştir. Bölgede yapılan diğer çalışmalarda ise Nevşehir ilinde çok sayıda wabartumlara (küçük pazar yeri) rastlanmış olup, bu wabartumların içerisinden yazılı tablet çıkmadığı için wabartumlar hakkında yeterli bilgi elde edilememiştir.

Hititler ve Geç Hitit Dönemi (M.Ö. 1750-700)
Kapadokya Bölgesinde bulunan bütün höyüklerde Hitit Dönemi'ne ait kalıntılara rastlamak mümkündür. Bunun dışında Gülşehir- Sivasa, Acıgöl-Topada, Hacıbektaş-Karaburna bölgelerinde Hitit hiyeroglifi ile yazılmış kaya anıtları bulunmaktadır. Hititlerin bu bölgeye 'Nissa' adını verdikleri söylenmektedir.

Pers/Helenistik Dönem (M.Ö. 585-332)
Persler bölgeye ‘Güzel Atlar Ülkesi’ manasına gelen ‘Katpatuka’ adını vermişlerdir.

Roma Dönemi (M.S. 17-395)
4.yy’da kayalık Göreme ve çevresini keşfeden Hristiyanlar, Kayseri Psikoposu da olan Aziz Basil'in dünya görüşünü benimseyerek kayalar içerisinde manastır hayatını başlatmışlardır.

Bizans Dönemi (M.S. 397-1071)
Roma İmparatorluğu'nun ikiye bölünmesi ile Kapadokya Bölgesi Doğu Roma İmparatorluğu'nun etkisi altında kaldı. 3.yy’da kuvvetli şahsiyete sahip rahipler bölgeyi dini düşünce ve yaşayışın merkezi haline getirdiler. 4.yy’da ise Kapadokya üç büyük azizin (Kayseri Psikoposu Büyük Basil, kardeşi Nyssalı Gregory ve Nazianuslu Gregor) memleketi olarak bilinirdi.

Anadolu Selçukluları Dönemi (M.S. 1075-1308) 
Nevşehir, Türkiye Selçukluları Dönemi'nde Doğu-Batı istikametinde birer menzillik mesafede yapılmış Çay Hanı, Horozlu Han, Zazadin Hanı, Sultan Hanı, Ağzı Karahan, Tepesidelik Han, Alay Hanı ve Saruhan gibi kervansaraylarla ve bunlar arasındaki güzergahı izleyen ticaret yolu üzerinde küçük bir yerleşim yeri idi. Aşağıdaki fotoğrafta Selçuklular'dan kalma Saruhan Kervansarayı'nın içinden bir kare yer almaktadır.


 

Beylikler Dönemi 
Anadolu Selçuklu Devleti parçalanınca önce Moğolların, ardından Anadolu Valisi Timurtaş’ın ve daha sonra da Eretna Bey’in egemenliğine giren Nevşehir, 1381’de Kadı Burhanettin tarafından ele geçirildiyse de 1397’de Karamanoğulları egemenliğine girdi.

1397’de Yıldırım Beyazıt Karaman ilini topraklarına katınca Nevşehir Osmanlı Devleti'ne dahil oldu. Ancak 1402’de Yıldırım Beyazıt Timur’a yenilince Nevşehir tekrardan Karamanoğulları egemenliğine girdi. 1487’de 2. Beyazıt, Karamanoğulları Beyliği'ne kesin olarak son verince Nevşehir (Muşkara) Osmanlı Devleti sınırlarına dahil oldu.

Osmanlı Dönemi (M.S. 1299-1923)
Nevşehir ve yöresi Osmanlı idaresi altında uzun bir süre barış içerisinde yaşadı. Özkonak’ta Yavuz Sultan Selim’in Doğu Seferi sırasında yapılan köprü Nevşehir’deki erken dönem Osmanlı mimarisi açısından önemlidir.

Damat İbrahim Paşa (M.S. 1662-1730)

Muşkara doğumlu olan Damat İbrahim Paşa, 1725 yılında şehrin adını Nevşehir (Yenişehir) olarak değiştirmiş ve kadılara hükümler göndererek tüm resmi yazışmalarda bu ismin kullanılması için emir vermiştir.

Damat İbrahim Paşa Nevşehir’i ihya etmek amacıyla içecek su, köprü, han, hamam, medrese ve cami yapım işlerine koyulmuştur. Böylece sadrazamını çok seven padişah 3. Ahmed’in emir ve fermanları ile yoğun bir imar faaliyetine başlamıştır. Camii Atik (Kara Camii), Camii Kebir (Kurşunlu Cami), İmaret, Medrese, Sıbyan Mektebi ve Hamam yapılmıştır.

 

 

Cumhuriyet Dönemi'nde Nevşehir

Nevşehir Osmanlılar'ın son döneminde Niğde Sancağı'na bağlı bir kaza idi. Cumhuriyetimizin ilanından sonra 1924’te Niğde yeni idari yapılanmada bir il olarak ortaya çıkarken Nevşehir de ilçelerinden biri oldu. 6429 Sayılı yasa ile Nevşehir, 20 Temmuz 1954 tarihinde il haline getirildi. Kırşehir ve Kırşehir’e bağlı Avanos, Mucur, Hacıbektaş, Kayseri’ye bağlı Ürgüp, Niğde’ye bağlı Arapsun (1948’de Gülşehir adını aldı), Nevşehir’in ilçeleri haline getirildi. Kozaklı ve Hamamorta köyleri Kozaklı’ya bağlı birer köy iken birleştirilerek 1954'te Kozaklı adıyla ilçe olarak Nevşehir’e bağlandı. Kırşehir 1957’de tekrar il yapıldı. Mucur ilçesi ile beraber Nevşehir’den ayrıldı.

Şu an Nevşehir’in 8 adet ilçesi bulunmaktadır. Bunlar: Merkez, Avanos, Gülşehir, Ürgüp, Acıgöl, Derinkuyu, Hacıbektaş ve Kozaklı ilçeleridir. Bu ilçeler hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.

Bizi Takip Edin ! Bizi Takip Edin !